KANIN VÜCUTTA DOLAŞIMI
· Vücudumuzda yer alan,
kırmızı renkli, hayati sıvıya kan denir.
– Kan vücuda besin ve
oksijen taşır.
– Vücudu mikroplara
karşı korur.
–
Vücutta
oluşan karbondioksit ve diğer zararlı maddeleri vücut dışına atacak organlara
taşır.
· Kan vücudumuzun her
noktasına su borusuna, hortuma benzeyen damarlar sayesinde ulaşır.
– Damarlar vücudun kan
ihtiyacına göre farklı kalınlıktadır.
– Damarlar vücudun her
noktasını sarar.
· Kanı vücuda
pompalayan, vücutta dolaşımını sağlayan organ kalptir.
– Kalp devamlı kasılıp
gevşeyerek vücuda kan pompalar.
– Kalp özel bir kastan
meydan gelir.
– Kalp göğüs kafesinin
içinde ve iki akciğer arasındadır.
· Vücutta besinlerden
enerji elde edilirken:
– Soluk alma ile
havadan alınan oksijen kullanılır.
– Karbondioksit açığa çıkar.
– Vücutta biriken
karbondioksit kan yoluyla kalbe gelir. Kalpten akciğerlere ulaşır. Soluk verme
ile vücut dışına atılır.
– Oksijen bakımından zengin kan açık kırmızı renklidir.
– Karbondioksit bakımından zengin
kan koyu kırmızıdır.
· Kalpte gerçekleşen kasılma-gevşeme
hareketine kalp atışı denir.
· Kalbin kasılmasıyla
damarlara pompalanan kanın damar duvarına vuruşuna nabız denir.
– Dakikadaki nabız
sayısı bebeklerde 100-120, çocuklarda 80-100, yetişkinlerde 70-80’dir.
– Bebek ve çocuklarda
büyüme ve gelişme sürecinden dolayı enerji ihtiyacı fazladır ve nabız sayısı bu
sebeple fazladır. Yaş ilerledikçe vücudun enerji ihtiyacı azalır bu sebeple
yetişkinlerde nabız sayısı azalır.
– Nabız sayısı yaşa,
cinsiyete ve vücut yapısına göre değişir.
–
Koşma, yüzme, yürüme gibi egzersizler ile vücuttaki
enerji ihtiyacı artar ve buna bağlı olarak soluk alıp verme sıklığımız ve kalp
atış hızımız artar. Bu da dakikadaki nabız atış sayısını arttırır.
–
Heyecan, korku, ateşli hastalık durumlarında da nabız
sayımız artar.
–
Uyku ve dinlenme halinde soluk alıp verme sıklığı, kalp
atış sayısı ve nabız sayısı en az seviyededir.
·
Kalp ve akciğer sesleri steteskop denen aletle dinlenilir.
–
Tansiyon ölçerken de steteskop kullanılır.
–
Kalp atışını ayrıntılı incelemek için ekokardiyografi
cihazları kullanılmaktadır.
·
Sağlıklı olmak için, daha dinç görünmek için, kendimizi
daha iyi hissetmemiz için egzersiz yapmalıyız.
·
Egzersiz yapmanın vücudumuza faydaları şunlardır:
–
Bel ve boyun fıtığı gibi hastalıkların ilerlemesini
engeller.
–
Obezite, kalp krizi gibi hastalıkları engeller.
–
Kan dolaşımımız hızlanır.
–
Kasların ve kemiklerin güçlenmesini sağlar.
·
Dolaşım organlarının sağlığını korumak için:
–
Aşırı korku, heyecan ve stresten uzak durmalıyız.
–
Sigara, alkol, uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıklardan
uzak durmalıyız.
–
Dengeli, düzenli ve sağlıklı beslenmeliyiz.
–
Çok fazla hayvansal yağlar tüketmemeliyiz.
–
Temiz havada bulunmalıyız. Kapalı ortamları
havalandırmalıyız.
–
Kanın vücutta rahat dolaşabilmesi için dar giysilerden
uzak durmalıyız.
–
Düzenli olarak vücudumuza uygun egzersiz ve spor
yapmalıyız.
–
Kan yoluyla bulaşan AIDS, hepatit, kuduz gibi
hastalıklara karşı dikkatli olmalıyız.
