4. Sınıf Maddenin Halleri – Maddenin Ölçülebilir Özellikleri Notları

 Maddenin Halleri

Maddeler
bulundukları ortama bağlı olarak katı,
sıvı ve gaz halinde bulunurlar.

         Maddenin katı hali

*  Belirli
bir şekli ve hacmi vardır.

*  Akıcılık
özellikleri yoktur.

*  Sıkıştırılamazlar.

*  Belirli
bir kuvvet etki etmezse şekli değişmez.

   
      Maddenin sıvı hali

*   Belirli şekilleri yoktur.

*   Belirli
hacimleri yoktur.

*   Bulundukları kabın şeklini alırlar.

*  
Akışkandırlar

*  
Sıkıştırılamazlar

     Maddenin  gaz hali

*   Akıcıdırlar

*   Maddenin en düzensiz halidir.

*   Belirli
şekil ve hacimleri yoktur.

*  
Sıkıştırılabilirler

*   Küçük
gözeneklere kaçabilirler

*  
Bulundukları ortama yayılabilirler.

                  NOT: Un , toz şeker, ince kum
gibi maddeler katı oldukları halde bazı durumlarda sıvılar gibi
değerlendirebilir.

MADDENİN
ÖLÇÜLEBİLİR ÖZELLİKLERİ

Maddelerin
ölçülebilir iki özelliği vardır.

                  1.Kütle

    Madde miktarına kütle denir.

     Her maddenin belli bir kütlesi vardır.

    Katı maddelerin ölçülebilmesi için  terazi adı verilen bir alete ihtiyaç vardır.

   
1kg = 1000 gramdır.

    Sıvı ve gaz maddelerin hacmi ölçülürken
bu maddelerin belirli bir şekli olmadığı için bir kaba ihtiyaç duyulur. Bu
kaba dara adı verilir. Kap ile beraber tartılan toplam kütleye brüt
kütle denir.
Sadece maddenin kütlesine ise net kütle denir

                     2. Hacim

   Maddenin uzayda kapladığı yere hacim denir.

   Katı maddelerin kütlesini ifade ederken kg
ve gram kullanmıştık. Hacim birimi litre (L) ve mililitre
(mL)dir.

      1L= 1000 mL

      2,5 L = 2500 mLdir.

Sıvıların hacminin ölçülmesi :Sıvıların hacminin ölçülmesinde  dereceli
silindir kullanılır.

   Dereceli silindire su konularak ölçülür.

   Örneğin suyu koyup ölçtük 100 mL geldi. Daha sonra katı bir
cismi içine atınca su yükselir. Yeniden ölçtük. 130 mL geldi. Bu cismin hacmi

130- 100 = 30mL’dir

Not:Tuz, şeker gibi katılar suda  çözündükleri için bu
maddelerin hacmi suya atılarak ölçülemez.