4.SINIFLAR
TÜRKÇE NOKTALAMA İŞARETLERİ KONU ANLATIMI
Yazıda okumayı
kolaylaştırmak ve yanlış okumayı önlemek için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri
denir.
Nokta ( . )
Tamamlanmış cümlelerin
sonuna konur.
• Her gün bir bardak süt
içerim.
•Beraat okuldan geldi.
• Anneme çiçek alacağım.
Kısaltmalarda kullanılır.
• Dr. (doktor) • tic.
(ticaret) • huk. (hukuk)
Sıra gösteren sayıların
sonuna konur.
• 21. yüzyıl • 3. sınıf •
IV. Murat
Tarihlerin yazılışında ay
ve gün bildiren rakamların arasına konur. Ancak
aylar yazıyla yazılırsa
nokta kullanılmaz.
• 23.4.1923 • 28.11.2007
Virgül ( , )
Birbiri ardınca sıralanan
eş görevli kelimelerin arasına konur.
• Kırtasiyeden kalem,
silgi, kalemtıraş ve defter aldım.
• Eve geldim, ellerimi yıkadım,
yemek yedim.
• Sarı saçlı, mavi gözlü,
tombul bir bebekti.
Cümlede işi yapan kişiyi belirtmek için kullanılır.
• Kaan, halasının iş yerine
gitti.
• Onur, babasının söylediklerini
bir bir yaptı.
Hitap özelliği gösteren
kelime ve kelime öbeklerinden sonra konur.
• Sevgili Teyzeciğim,
•
Değerli Öğretmenim,
Soru İşareti ( ? )
Soru anlamı olan cümlelerin
sonuna konur.
• Neden bizimle oynamıyorsun?
• Bu resmi sen mi yaptın?
•
Orada kaç gün kalacaksınız?
İki Nokta ( : )
Cümledeki açıklamalardan önce
kullanılır.
• Annesi sordu:
— Neden yemeğini
bitirmedin?
•
İlkbahar mevsiminin ayları şunlardır: mart, nisan, mayıs
Unlem ‹flareti ( ! )
Seslenme, hitap, uyarı sözlerinden
sonra ve anlık duygulara dikkat çekmede kullanılır.
• Ey Türk Gençliği! • Hey! Buraya bakın.
•
Eyvah, ocakta yemeği unuttum!
• Dikkat et! Düşeceksin
Kısa Çizgi ( – )
Birbiriyle ilişkili
kelimeler arasında kullanılır.
• Yoğun kar yağışı
nedeniyle İstanbul – Bolu kara yolu trafiğe kapatılmış.
• 2015 – 2016 öğretim yılı
hepinize hayırlı olsun.
Satır sonuna sığmayan
kelimeleri bölmek ve kelimeleri hecelerine ayırmak için kullanır.
• gereksi-nim • ar – ka – da – şım
Tırnak İşareti ( “ “ )
Başka bir kimseden ya da
yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için sözcük başına ve sonuna
konur.
• Atatürk, “Öğretmenler,
yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.” diyerek öğretmenlere ve öğretmenliğe
verdiği önemi vurgulamıştır.
•
Annem, “Haydi, gelin artık, yemek haz›r.” diye seslendi.
Kesme İşlareti ( ‘ )
Özel adlara getirilen
ekleri ayırmada kullanılır.
• Burak’ı gördünüz mü?
• Ankara’ya uçakla
gideceklermiş.
Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
• TDK’nın yeni çıkan sözlüğünü
aldım.
• TRT’nin düzenlediği şenlikleri
izledin mi?
Sıralama bildiren sayıların
aldığı ekleri ayırmak için kullanılır.
• Yarışmada 2’nci olduğunu
duyunca biraz üzüldü.
•
Kitabın 21’inci sayfasındaki 10’uncu problemi çözemedim.
Uzun Cizgi ( — )
Yazıda konuşmaları
göstermek için kullanılır.
• — Niçin gülüyorsun?
— Aklıma bir fıkra geldi.
—
Anlat da biz de gülelim o zaman!
Parantez ( )
Cümle içinde bir önceki
kavramı açıklamak için kullanılır.
• Eş sesli (sesteş)
kelimeleri öğrendik.
•
Hafta sonları (cumartesi ve pazar) devlet daireleri kapalıdır.
