İSMİN HALLERİ (yalın,-i,-e,-de,-den
)
Yalın Hali:
İsmin ek
almamış halidir. İsimler iyelik (
-im, -in ) ve çoğul eki ( -ler, -lar )aldıklarında da yalın
halde sayılırlar. Örnek: kitap, evim, kalemim, masalar
-e Hali: Sonlarına, -e ya da -a eklerinden birini almış isimlerdir. -e
halindeki isimler yönelme durumunu
belirtirler. Örnek: okula, köye, eve,
kaleme
-i Hali: Sonlarına, -i, -ı, -u, veya -üeklerinden
birini almış isimlerdir. -i halindeki isimler cümledeki fiilin kimi ya da neyi
etkilediğini gösterir. Örnek: evi, okulu, kalemi, üzümü
–de Hali:
Sonlarına, -de,
-da, -ta veya -te eklerinden birini almış isimlerdir. -de
halindeki isimler bir oluşun, ya da içinde bulunma durumunu belirtirler.Örnek:okulda,
evde, kitapta,
-den Hali: Sonlarına, -den, -dan,
-ten veya -tan
eklerinden birini almış isimlerdir. Bir
oluşun ya da kalışın başlama yerini
bildirirler.Örnek: Ağaçtan, ormandan, okuldan, kitaptan, sınıftan,
UNUTMAYALIM!
Adın –i durumu : -ı, -u, -ü
şekline girebilir.
Adın –e durumu : -a
şekline girebilir.
Adın –de durumu : -da, -te, -ta şekline girebilir.
Adın –den durumu : -dan, -tan, -ten şekline girebilir.
|
Tabloyu Tamamlayalım. |
|||||
|
İsimler |
Yalın hali |
-e hali |
-i hali |
-de hali |
-den hali |
|
Kalem |
kalemi |
||||
|
Ev |
evden |
||||
|
okul |
okulda |
||||
|
Peçete |
|||||
|
Koltuk |
koltuğa |
||||
|
Defter |
|||||
|
Yatak |
|||||
|
Ayna |
ayna |
||||
|
Masa |
|||||
|
Bardak |
bardaktan |
||||
|
Su |
|||||
|
Tabak |
tabakta |
||||
UNUTMAYALIM!
Özel adlara eklenen “-i, -e, -de, -den” ekleri kesme işareti ile
ayrılır.
|
Eren |
|
Eren’i |
|
Eren’e |
|
Eren’de |
|
Eren’den |
|
Aşağıdaki tümcelerde |
Özlem’i eve bıraktım. (…………………………………)
Çocuk çok ağlamış. (……………………………..…)
Yoldan geldim (…………………………….…)
Sınıftan çıktı. (…………………………….…)
MİNİ TEST
1-“ Taşı taşa vursan taştan kıvılcım çıkar.” Cümlesinde “taş” sözcüğünün aldığı hal ekleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) –i hali, -den hali, -de hali
B) – i hali, -de hali, yalın hali
C) –i hali, -e hali, -den hali
2-“Gözlere” kelimesi ismin hangi halindedir?
A)Yalın hal B) -e hali C) -i hali
3- Aşağıdaki kelimelerden hangisi ismin – i halindedir?
A) bardağı B) evden C) gül
4- Aşağıdakilerden hangisi, ismin –den hal (durum) ekini almıştır?
A) sokaktan B) araba C) midem
4- “Sinek” isminin –e hal eki almış biçimi hangisidir? A) Sinede B) Sineğe C) Sinekte
5- İsmin ek almamış haline ne denir? A) –i hali B) – den hali C) yalın hali
6-Aşağıdaki isimlerden hangisi yalın haldedir?
A) elmalar B) trenden C) çivisi D) kardeşi
7- “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.” Atasözünde, hal eki almış kaç isim vardır? A) 4 B) 3 C) 2
8-Aşağıdaki isimlerden hangisi yalın halde değildir? A) evim B) kutuda C) armut
